Finansowanie

Jak działa Fundusz wsparcia kredytobiorców ?

fotolia.com
Jak działa Fundusz wsparcia kredytobiorców ?

Fundusz wsparcia kredytobiorców to twór powołany na mocy Ustawy o wsparciu kredytobiorców znajdujących się w trudnej sytuacji finansowej, którzy zaciągnęli kredyt mieszkaniowy. Idea jego powstania miała być prosta – miał on być źródłem wsparcia dla osób mających problemy z terminowym regulowaniem rat kredytów mieszkaniowych.

Kilka dni temu na blogu Subiektywnie o finansach pojawił się wpis dotyczący praktyk banków w procesie przyjmowania wniosków o wsparcie z funduszu. Wpis bynajmniej nie o tym, jak dobrym rozwiązaniem jest fundusz, ale raczej o związanych z tym patologiach. Czy opisane przykłady to tylko wpadki banków, czy może są to rzeczywiście praktyki stosowane powszechnie – nie wiem, i sam tekst również tego nie przesądza.

Ciekawa dyskusja zawiązała się również w komentarzach do tekstu. Ciekawa, ponieważ dotycząca tego, czy banki w ogóle mają prawo wymagać jakichkolwiek dokumentów do wniosku, czy ich rola powinna sprowadzić się wyłącznie do sprawdzenia kompletności wniosku i przekazania go do BGK. Sprawdźmy zatem.

Najpierw może kilka słów wstępu na temat działania funduszu.

W dniu jego uruchomienia, dysponował on środkami w kwocie 600 mln zł. Środki te pochodzą z wpłat banków, proporcjonalnie do liczby kredytobiorców, którzy posiadają opóźnienia w spłacie kapitału lub odsetek powyżej 90 dni.

Fundusz wsparcia kredytobiorców

Ustawa o wsparciu kredytobiorców znajdujących się w trudnej sytuacji finansowej, którzy zaciągnęli kredyt
mieszkaniowy

Jak wspomniał w swoim tekście red. Samcik, ustawa zakłada zwrot środków wpłaconych przez kredytodawców do funduszu, a niewykorzystanych na wsparcie. Trzeba jednak dodać, że przewidziany jest również mechanizm dopłat do funduszu, w momencie gdy wielkość środków, którymi dysponuje, spadnie poniżej 100 mln zł. Dopłaty zaś dokonywane mają być do kwoty nie mniejszej niż 300 mln.

Dopłaty do funduszu

Ustawa o wsparciu kredytobiorców znajdujących się w trudnej sytuacji finansowej, którzy zaciągnęli kredyt mieszkaniowy

Samo wsparcie ma charakter zwrotny. Spłata rozpoczyna się po dwóch latach od wypłaty ostatniej raty wsparcia i trwa przez 8 kolejnych lat. Wsparcie jest nieoprocentowane. Uwaga jednak – w przypadku zbycia przedmiotu kredytowania, zwrot wsparcia rozpoczyna się w terminie 30 dni od zbycia nieruchomości. Również w przypadku nieterminowego zwrotu wsparcia, jego wymagalność może stać się natychmiastowa, a kwota udzielonego wsparcia dodatkowo powiększona o odsetki ustawowe za okres od wymagalności do dnia spłaty.

Zwrot wsparcia

Ustawa o wsparciu kredytobiorców znajdujących się w trudnej sytuacji finansowej, którzy zaciągnęli kredyt mieszkaniowy

Aby otrzymać wsparcie ze środków z funduszu należy spełnić jeden z trzech warunków:

Warunki wsparcia

Ustawa o wsparciu kredytobiorców znajdujących się w trudnej sytuacji finansowej, którzy zaciągnęli kredyt mieszkaniowy

Od powyższych zasad jest jednak kilka wyjątków. Wsparcia nie może otrzymać kredytobiorca, jeżeli:

– utrata pracy wystąpiła w wyniku wypowiedzenia umowy przez kredytobiorcę lub umowa została rozwiązana bez wypowiedzenia, z winy kredytobiorcy,

– umowa kredytu mieszkaniowego została wypowiedziana (chodzi oczywiście o umowę, do której chcemy uzyskać wsparcie),

– kredytobiorcy przysługuje, na mocy umowy ubezpieczenia spłaty kredytu, świadczenie z tytułu utraty pracy. Z tym, że wyłączenie dotyczy tylko tego okresu, w którym wypłacane jest to świadczenie.

– i teraz najcięższy punkt. Poniżej wklejam fragment ustawy.

Wyłącznie wsparcia

Ustawa o wsparciu kredytobiorców znajdujących się w trudnej sytuacji finansowej, którzy zaciągnęli kredyt mieszkaniowy

Powyższe może na razie być niezrozumiałe, ale wyjaśni się to za chwilę.

Dodatkowo, nawet jeżeli nie wystąpi żadna z powyższych sytuacji, wsparcie nie może być udzielone w trzech dodatkowych przypadkach:

Wyłączenia własność

Ustawa o wsparciu kredytobiorców znajdujących się w trudnej sytuacji finansowej, którzy zaciągnęli kredyt mieszkaniowy

Jeżeli kredytobiorca przejdzie przez opisane sito, może wnioskować o wsparcie. Polega ono na przekazywaniu przez BGK, przez okres nie dłuższy niż 18 miesięcy, wsparcia w postaci środków na spłatę rat kredytu mieszkaniowego kredytobiorcy. Miesięczna kwota wsparcia równa jest wysokości raty kapitałowo odsetkowej, nie więcej jednak niż 1500 zł. Wsparcie obejmuje także kredytu w walucie obcej. Tutaj BGK przekazuje środki bezpośrednio w walucie kredytu, przeliczenia dokonując „według kursu sprzedaży ogłoszonego przez Narodowy Bank Polski, obowiązującego w dniu poprzedzającym dzień przekazania środków pieniężnych z tytułu wsparcia.”

Aby uzyskać wsparcie, należy, do końca grudnia 2018 roku złożyć wniosek, którego wzór ustalony został w rozporządzeniu ministra Finansów. Co ważne, i tutaj nawiązujemy do wątku, który pojawia się w komentarzach do tekstu red. Samcika, informacje podane we wniosku, w tym oświadczenia dot. spełniania warunków ubiegania się o wsparcie, składa się pod rygorem odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych oświadczeń.

Wsparcie wypłacane jest na podstawie umowy zawartej między kredytodawcą, a kredytobiorcą. I tutaj dochodzimy do ważnego zapisu ustawy.

Weryfikacja wniosku

Ustawa o wsparciu kredytobiorców znajdujących się w trudnej sytuacji finansowej, którzy zaciągnęli kredyt mieszkaniowy

Widać więc, że ustawa nakłada na kredytodawcę obowiązek weryfikacji spełnienia warunków otrzymania pomocy. Kolejny punkt ustawy wskazuje, że umowa o udzieleniu wsparcia powinna być zawarta nie później niż w terminie 30 dni od złożenia kompletnego i prawidłowo wypełnionego wniosku.

Wróćmy więc do wniosku. Składa się on z oświadczeń, które wprost wynikają z tekstu ustawy, oraz warunków udzielenia wsparcia. Na drugiej stronie dokumentu znajduje się wykaz załączników do wniosku.

Wniosek o udzielenie wsparcia

Wzór wniosku o udzielenie wsparcia

Jak widać, wniosek przewiduje dołączenie innych dokumentów, służących weryfikacji prawdziwości oświadczeń złożonych we wniosku. I teraz pytanie fundamentalne: czy złożenie tych dokumentów jest obowiązkowe, czy jedynie obligatoryjne? Według mnie w ustawie nie ma żadnego zapisu, który przesądzałby o tym, że załączenie dodatkowych dokumentów jest obowiązkiem wnioskodawcy. Kwestii tej nie rozstrzyga również rozporządzenie w sprawie wzoru wniosku. Ciekawe informacja przynosi jednak strona BGK, dotycząca działania funduszu.

Wymagania BGK

www.bgk.pl

Po kliknięciu w odnośnik wskazany w tekście pojawia się wykaz dokumentów, wymaganych do potwierdzenia złożonych oświadczeń.

Zrobiłem krótki research i sprawdziłem jak sytuacja wygląda w przypadku innych kredytodawców. Poszedłem na łatwiznę i podejrzałem te, które pojawiły mi się w wynikach wyszukiwania google dla hasła „fundusz wsparcia kredytobiorców”. Oto wyniki.

Na stronie Deutsche Banku nie odnalazłem wykazu dokumentów, które kredytobiorca powinien dołączyć do wniosku o udzielenie wsparcia. Jest tylko zaproszenie do kontaktu w przypadku problemów z wypełnieniem wniosku.

Santander Consumer Bank również wymogu składania dodatkowych dokumentów nie wskazuje.

Podobnie Eurobank w swoim komunikacie  nie wspominam o dodatkowych dokumentach.

Oryginalnie do tej kwestii podszedł mBank. Wspomniał wspaniałomyślnie o tym, że fundusz w ogóle istnieje, po czym zalinkował do strony , na której opisuje jak to dzielnie wspomaga swoich Klientów, dopiero na samym dole strony umieszczając linki do wniosku o wsparcie. Również nie ma tutaj mowy o dodatkowych dokumentach. Co więcej, na czacie z konsultantem mBanku otrzymałem następującą informację:

czat mbank

Zapis z czatu z konsultantem mBanku

PKO BP również nie zająknął się na temat dodatkowych dokumentów. Ciekawym rozwiązaniem jest natomiast umieszczenie na powyższej stronie ankiety, która pozwala, wstępnie, zbadać spełnienie warunków dostępności wsparcia. Po jej wypełnienie wygenerować można pdf z wynikiem tej weryfikacji. W nim również nie ma mowy o konieczności składania dodatkowych dokumentów.

Informacji o wymaganie dodatkowych informacji na swojej stronie nie umieszcza również Bank Millenium (bohater przywołanego tekstu).

Jedynie Getin Bank wprost na stronie wskazuje wykaz wymaganych dokumentów, które należy złożyć wraz z wnioskiem.

Problem, we wpisie na blogu Subiektywnie o finansach, zaprezentowany został w sposób, który świadczy o tym, że działania Banków, w kontekście możliwości uzyskania wsparcia z funduszu, są patologiczne. Czy jednak są to przykłady nieudolności pracowników przedstawionych banków w konkretnych sytuacjach, czy celowego działania tych instytucji nie wiemy. Gorsze jednak jest to, że ustawa jest skonstruowana w taki sposób, że otwiera w ogóle pole do takiej dyskusji. Dodatkowo, nie stworzono żadnej procedury odwoławczej od decyzji Banku, dotyczącej weryfikacji wniosku.

Jeżeli macie jakieś doświadczenia dotyczące działania funduszu, podzielcie się nimi. Ja na koniec dodam jeszcze kilka informacji dotyczących jeszcze jednej kwestii, która jest według mnie bardzo ważna.

Po otrzymaniu wsparcia, na kredytobiorcy spoczywają obowiązki informacyjne dotyczące m.in. zmian mających wpływ na spełnieni warunków udzielenia wsparcia (np. zmniejszenie relacji wysokości raty do wysokości dochodu, czy zwiększeniem dochodów gospodarstwa domowego). Niespełnienie tych warunków już w okresie wypłaty wsparcia, powoduje wstrzymanie jego dalszej wypłaty.

Wstrzymanie wsparcia

Ustawa o wsparciu kredytobiorców znajdujących się w trudnej sytuacji finansowej, którzy zaciągnęli kredyt mieszkaniowy

Dodatkowo, kontynuowanie wypłaty wsparcia, mimo zaistnienia wspomnianych powyżej okoliczności, traktowane jest, zgodnie z ustawą, jako wsparcie nienależne. W konsekwencji prowadzi to do konieczności zwrotu otrzymanego wsparcia, wraz z odsetkami ustawowymi, w terminie 30 dni od poinformowania przez BGK kredytodawcy, o otrzymaniu nienależnego wsparcia.

nienależne wsparcie

Ustawa o wsparciu kredytobiorców znajdujących się w trudnej sytuacji finansowej, którzy zaciągnęli kredyt mieszkaniowy

Zapis uważam za idiotyczny, tym bardziej, że wsparcie ma charakter zwrotny. Jeżeli w okresie 18 miesięcy, kredytobiorcy uda się np. na miesiąc czy dwa zwiększyć swoje dochody, nie powinno to według mnie być podstawą do wstrzymywania wypłaty wsparcia, bo zasadniczo nie zmienia sytuacji w całym okresie wsparcia.

Co myślicie o opisanym problemie ?

Aktualizacja:

Odpowiedź BGK w sprawie podstawy do wymagania dodatkowych dokumentów do składanych wniosków:

konieczność dołączenia do wniosku o wsparcie dodatkowych dokumentów potwierdzających prawdziwość złożonych oświadczeń wynika z art. 8 ust. 2 ustawy. Jest w nim mowa o zawarciu umowy o udzieleniu wsparcia po dokonaniu przez kredytodawcę weryfikacji i stwierdzeniu spełnienia warunków ustawowych do przyznania wsparcia. Ponadto w art. 6 ust. 3 ustawy, w którym mowa o wzorze wniosku, ustawodawca wskazał na „potrzebę rzetelnego udokumentowania danych niezbędnych do przyznania wsparcia”.  Takie stanowisko zostało przyjęte przez sektor bankowy oraz Radę Prawa Bankowego i Komitet ds. Finansowania Nieruchomości przy Związku Banków Polskich. W pracach tych brało również udział Ministerstwo Finansów.

Jednocześnie wzór wniosku1 w przypisie nr 7 wskazuje na obowiązek dołączania dodatkowych dokumentów (należy podać liczbę dokumentów dołączanych w celu weryfikacji prawdziwości informacji i oświadczeń zawartych we wniosku).

Lista i zakres informacji wymaganych w dodatkowych dokumentach jest ustalany indywidualnie przez każdego z kredytodawców, gdyż w myśl zapisów ustawy weryfikację i decyzję w zakresie przyznania wsparcia podejmuje kredytodawca. Rolą Banku Gospodarstwa Krajowego jest wypłata wsparcia na podstawie zwartej umowy pomiędzy kredytodawcą a kredytobiorcą. BGK nie podpisuje z kredytobiorcą umowy o wsparcie.

Dodatkowo, z informacji, które udało mi się zebrać mailowo (incognito) w korespondencji mailowej z bankami wynika, że ich strony internetowe niezbyt rzetelnie informują w tym temacie.Okazuje się, że wszyscy wymagają dołączania dokumentów potwierdzających składane we wnioskach oświadczenia. Przykład przedstawiony w blogu Subiektywnie o finansach nie jest więc jakimś odosobnionych przypadkiem.

like finron

View Comments (2)

2 Comments

  1. Ewa

    Styczeń 8, 2018 at 9:49 am

    Nie wiem jakie są dokładnie warunki takiej umowy o wsparcie i jak w praktyce podchodzą do tego banki, ale jednorazowy dochód w danym miesiącu, zgodnie z tą ustawą nie powinien być traktowany w całości jako dochód danego miesiąca. Taki dochód w mojej opinii jest brany pod uwagę w rozliczeniu na 12 miesięcy, a zatem powiększa on dochód danego miesiąca w 1/12 jego wysokości, podobnie jak inne dochody dodatkowe z tego okresu (12 m-cy). Zastanawia mnie natomiast czy nie jest zbyt daleko idąca inwigilacją wymaganie przez bank szczegółowych wyciągów bankowych z 12 miesięcy zwłaszcza, że dokonywane jest to wybiórczo. Zdaje się to stanowić swego rodzaju dyskryminację klientów. Z tego co mi wiadomo od osób zatrudnionych na etacie niektóre banki wymagają wyciągi z 3 ostatnich miesięcy a od osób o zmiennym zatrudnieniu w oparciu o umowy śmieciowe z 12 miesięcy. Ktoś wie czym takie zróżnicowanie warunków przyznania wsparcia może być podyktowane? Moim zdaniem nie ma to żadnego uzasadnienia, zwłaszcza że już sam fakt umów śmieciowych stawia kredytobiorcę w trudniejszej sytuacji.

    • Finron

      Styczeń 13, 2018 at 10:34 am

      Odnosząc się do ostatniego wątku, to, ogólnie rzecz biorąc, umowa o pracę jest traktowana jako pewniejsza niż tzw. „śmieciowe” w kontekście regularności wypłat. Stąd dla osób pracujących na umowie o pracę badane są 3 ostatnie miesiące (bardziej w kontekście potwierdzenia, czy taka umowa w ogóle istnieje), a dla np. umowy zlecenia lub o dzieło badany jest dłuższy okres pod kątek tego, na ile powtarzalne są wpływy z tych umów.
      Czy umowa o pracę daje rzeczywiście jakiekolwiek większe gwarancje na utrzymanie dochodu w przyszłości, to temat na oddzielną dyskusję, ale tak jest.

Leave a Reply

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

Możesz użyć następujących tagów oraz atrybutów HTML-a: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>

Finansowanie

More in Finansowanie

glowna2

Gwarantowany bon wakacyjny i szansa na samochód urodzinowy od Vivusa.

FinronLipiec 4, 2017
glowna

Pozwól sobie na Superfotelik.

FinronCzerwiec 19, 2017
glowa

Euroloan. To dlatego Finowie są tacy zamknięci w sobie?

FinronCzerwiec 12, 2017

Footer

Copyrights 2015. All rights reserved

Copyright © 2014 Top News Theme. Theme by MVP Themes, powered by Wordpress.